Ticari hayatta uyuşmazlıkların büyük çoğunluğu, mahkeme salonunda değil, çok daha önce —sözleşme masasında— başlar. İyi tasarlanmış bir sözleşme, ileride doğabilecek anlaşmazlıkların önemli bir kısmını daha doğmadan çözer. Buna karşılık, özensiz hazırlanmış bir metin, en sağlam ticari ilişkiyi bile bir davaya dönüştürebilir.
Aşağıda, kurumsal müvekkillerimizin dosyalarında en sık karşılaştığımız beş hatayı ve bunlardan korunmanın yollarını derledik.
1. Tarafların ve Yetkinin Eksik Tanımlanması
Sözleşmenin kiminle yapıldığı, sanıldığı kadar açık olmayabilir. Karşı tarafın doğru tüzel kişi olup olmadığı, imzayı atan kişinin temsil yetkisinin bulunup bulunmadığı çoğu zaman kontrol edilmez.
Çözüm: İmza öncesi ticaret sicil kaydını ve imza sirkülerini mutlaka inceleyin. Temsil yetkisinin kapsamını ve sınırlarını teyit edin.
2. Belirsiz Edim ve Teslim Koşulları
“En kısa sürede”, “makul bir bedelle”, “piyasa koşullarında” gibi ifadeler, taraflara güven verir gibi görünse de uyuşmazlık anında en büyük zafiyet kaynağıdır.
Çözüm: Edimi, teslim tarihini, miktarı ve kaliteyi ölçülebilir biçimde tanımlayın. Belirsizlik bırakmayın.
3. Cezai Şart ve Teminatların Atlanması
Sözleşmeye uyulmaması halinde ne olacağı çoğu metinde düzenlenmez. Bu durumda alacaklı, zararını ispat etmek gibi zorlu bir yükle karşı karşıya kalır.
Çözüm: Orantılı bir cezai şart, teminat mektubu veya rehin gibi güvenceler ekleyin. Bu hükümler hem caydırıcıdır hem de tahsilatı kolaylaştırır.
4. Uyuşmazlık Çözümü ve Yetkili Mahkeme
Uyuşmazlık halinde hangi hukukun uygulanacağı ve nereye başvurulacağı belirtilmediğinde, süreç daha başlamadan tıkanabilir. Özellikle sınır ötesi sözleşmelerde bu eksiklik maliyetli sonuçlar doğurur.
Çözüm: Uygulanacak hukuku, yetkili mahkemeyi veya tahkim şartını açıkça düzenleyin.
5. Sona Erme ve Fesih Mekanizmasının Olmaması
İlişkinin nasıl başladığı kadar nasıl biteceği de önemlidir. Fesih koşullarının düzenlenmemesi, tarafları istemedikleri bir ilişkide kilitli bırakabilir.
Çözüm: Haklı nedenle ve bildirimli fesih hallerini, bildirim sürelerini ve fesih sonrası tasfiye esaslarını belirleyin.
Sonuç
İyi bir ticari sözleşme bir formalite değil, bir risk yönetimi aracıdır. Sözleşme aşamasında yapılan küçük bir yatırım, ileride çok daha büyük dava maliyetlerinden korur. Şirketinizin sözleşme süreçlerini hukuki bir gözle yeniden değerlendirmek için ekibimizle iletişime geçebilirsiniz.
Yasal Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuza özel değerlendirme için bir avukata danışmanızı öneririz.
